25 listopada obchodziliśmy Międzynarodowy Dzień Eliminacji Przemocy Wobec Kobiet. Dla anarchistów jest to szczególnie ważny dzień. Świetnie zdajemy sobie sprawę, że w aktualnych, jak i przeszłych czasach, jedną z najsilniejszych oraz najszkodliwszych hierarchii w społeczeństwie utworzył patriarchat. Jest to system społeczny polegający na dominacji mężczyzn nad kobietami w społeczeństwie, będący źródłem przemocy w naszym codziennym życiu.
W Polsce jest on zakorzeniony kulturowo i żadnej tutejszej kobiecie temat dyskryminacji oraz przemocy nie jest obcy. Mężczyźni bardzo często powielają zachowania patriarchalne, których są uczeni od dziecka i stosują wobec kobiet przemoc, nie zawsze intencjonalnie czy świadomie. Przy mowie o przemocy wobec kobiet wielu osobom na myśl przychodzi przemoc fizyczna, która choć jest bardzo poważnym oraz powszechnym problemem, to warto pamiętać, że przemoc ta pojawia się w dużym stopniu również na innych płaszczyznach, o których wspomnimy w tym artykule.
Artykuł napisany jest przez mężczyznę w przekonaniu, że naszym męskim obowiązkiem jest solidarność z naszymi uciskanymi siostrami poprzez walkę z patriarchatem i unikania bycia samemu jego źródłem.
Data Międzynarodowego Dnia Eliminacji Przemocy Wobec Kobiet ma swoje historyczne uzasadnienie. Dotyczy ona zabójstwa trójki sióstr Mirabal w Republice Dominikańskiej, w 1960 roku. Były to aktywistki opozycji walczące z ówczesnym dyktatorem Rafaelem Trujillo.
Z dostępnych źródeł nie wynika bezpośrednio, żeby ich działania były związane stricte z feminizmem czy walką z przemocą wobec kobiet, czyli z tematami, w których duchu obchodzimy ten dzień. Działały one głównie w charakterze obalenia totalitarnego reżimu, który oczywiście jak wiele innych systemów uciskał również kobiety ze względu na płeć, więc z całą pewnością możemy przypisać im pośrednią walkę na rzecz kobiet.
Siostry Mirabal swoimi dokonaniami przede wszystkim udowodniły swoją siłę i odwagę oraz pokazały, że wielkie dokonania i duch walki nie są tylko domeną mężczyzn. W Dominikanie uważane są za bohaterki narodowe. Kiedy ze strony władzy oraz społeczeństwa oczekiwano od nich oddania się pracom domowym oraz posłuszeństwa wobec mężczyzny, te twardo szły pod prąd i nie bały się żyć w sposób inny niż oczekiwano.
Bohaterki miały okazję poznać dyktatora osobiście jak i również zaznać osobiście krzywdy z jego strony. Gdy ten widząc jedną z sióstr – Minervę – na jednej z imprez dla miejscowej elity, gdzie pojawiła się rodzina Mirabal (nasze bohaterki pochodziły z zamożnej rodziny) upatrzył ją sobie pod względem seksualnym. Kobieta odrzuciła jego zaloty, czego ten nie był w stanie zaakceptować. Mimo szybko wysłanych przeprosin przez ojca nie powstrzymało to dyktatora przed skazaniem rodziny na ostracyzm, a sam ojciec trafił do więzienia. Po tym jak został zwolniony z więzienia umarł z powodu problemów zdrowotnych, które pojawiły się w więzieniu.
Do dziś bywa podobnie i niestety część z mężczyzn poddaje wątpliwości prawo do samostanowienia o sobie kobiety, żyjąc z założeniem, że ta im się należy. Wykorzystując swoją wyższą pozycję społeczną próbują wywierać wpływ na ich decyzje przez czynniki ekonomiczne czy społeczne.
Minerva zdecydowała się studiować prawo na jednym z uniwersytetów zostając pierwszą z kobiet, która ukończyła ten kierunek w Republice Dominikańskiej, w dodatku mając najwyższe wyniki w swojej klasie. Niestety skutki próby samostanowienia o sobie jako kobieta odczuła ponownie – dyktator Trujillo pozbawił jej osiągnięć odbierając również jej prawo do wykonywania zawodu prawniczki. W ten sposób u Minervy wykształciły się najradykalniejsze poglądy wśród wszystkich sióstr, którymi zainspirowała Antonię oraz Patrię. Była również czwarta siostra Bélgica, która nie zaangażowała się szczególnie w działalność polityczną sióstr, ani nie podjęła się edukacji dzięki czemu mogła uniknąć śmierci w wyniku zamachu.
Siostry utworzyły organizację Movimiento Revolucionario 14 de Junio, której nazwę możemy tłumaczyć jako Ruch 14 czerwca. Została utworzona w hołdzie dla poległych rebeliantów, którzy podjęli się obalenia dyktatury. Chęć działań rewolucyjnych napędzały pozytywne nastroje płynące z Kuby i udanej tamtejszej rewolucji. Co warto nadmienić, mężowie sióstr również byli bardzo zaangażowani w ruch rewolucyjny.
Kiedy ruch zaczął nabierać siłę, władza poczuła się zagrożona. Z początku podjęto się aresztowań wobec uczestniczek oraz uczestników ruchu. Niestety ostatecznie członkowie ugrupowania oraz siostry Mirabel podzieliły los rebeliantów, którymi silnie się inspirowały. Siostry Mirabel zostały pierwszymi zabitymi kobietami bezpośrednie na zlecenie reżimu, oprócz tego zostały poddane torturom czyniąc morderstwo szczególnie brutalnym.
Władza próbowała upozorować śmierć na wypadek, jednak sprawa zyskała duże zainteresowanie medialne i wzmocniła bunt wobec działań dyktatora, a za niecałe pół roku on sam został zamordowany.
Kiedy już omówiliśmy kwestię historyczną pochodzenia tego dnia, przejdźmy do jego esencji, czyli eliminacji przemocy wobec kobiet. Dla jasności – ta część tekstu ma zwrócić uwagę na dane formy przemocy występujące w naszym polskim społeczeństwie i co najwyżej pojawią się odniesienia do obcych kultur. Nie jest napisana przez osobę ekspercką do spraw przemocy, ani kobietę (a w pierwszej kolejności im należy się w tym przypadku prawo głosu) tylko przez osobę, która ma i miała okazję obserwować te zachowania w swoim środowisku. Pamiętajmy o tym, że temat jest naprawdę złożony, dlatego prosimy nie traktować poniższej części jako w pełni rzetelne źródło informacji dot. przemocy.
Przemoc wobec kobiet jest w dzisiejszych czasach spotykana na każdym kroku w formie tzw. mikroagresji. Mikroagresją mogą być raniące zachowania, słowa czy żarty.
Przykładem mikroagresji może być sytuacja, gdy mężczyźni często w celu poniżenia innych przedstawicieli swojej płci wytykają im rzekomo „kobiece” cechy, które mają być oznaką słabości. Za jedną z takich cech uważane m.in. jest wyrażanie swoich emocji i dzielenie się z swoimi problemami, co sprawia, że pod naciskiem środowiska mężczyźni często unikają tego jak ognia zgodnie z powszechnym przekonaniem „chłopaki nie płaczą”.
Finalnie prowadzi to nie tylko do szkód dla kobiet, które mogą czuć się upokorzone widząc, że to co „kobiece” jest uważane powszechnie za niepożądane, ale również dla mężczyzn, którzy zamiatając swoje problemy pod dywan sprawiają, że te nabierają na sile i prowadzą do poważnych zaburzeń psychicznych, jak depresja. Dlatego, kiedy wiele osób błędnie zakłada, że problem przemocy wobec kobiet ich nie dotyczy, to tutaj można zauważyć fakt, że zjawisko przemocy wobec kobiet nie dotyczy tylko kobiet, ale i całego społeczeństwa, w tym mężczyzn.
Kobiety z szowinistycznymi żartami o zmywarkach, pralkach, myciu podłóg czy dot. ich rzekomej głupoty są zmuszone zmagać się w szkołach, uczelniach czy pracy, a żarty te często nie są tylko głupimi żartami, a odzwierciedlają rzeczywiste przekonania kolegów, szefów, nauczycieli czy wykładowców na ich temat. Mamy również bezczelne komentarze w stylu „wracaj do kuchni” będące najbardziej bezpośrednią formą intencjonalnej przemocy słownej.
No i niestety wiele kobiet oprócz wykonywania zawodu na rzecz utrzymania, zmuszona jest jednocześnie do prac domowych i opieki nad dziećmi. Często ich życiowy partner poza tym, że przynosi do domu pieniądze nie stanowi dla nich wsparcia, a nawet częściej obciążenie, kiedy żony muszą spełniać ich zachcianki m.in. przygotowując posiłki.
Jedną z kolejnych i chyba najpoważniejszych form przemocy obok bezpośredniej fizycznej jest brak uwzględnienia ważnych potrzeb fizjologicznych kobiet, które w kapitalizmie pozostają na łasce państwa lub pracodawcy. O ile w Polsce kobietom przysługuje urlop macierzyński, te nie mogą liczyć już na zapewnienie urlopu menstruacyjnego przez państwo, co najwyżej z inicjatywą może wyjść pracodawca. Kapitalistyczny system i działające w jego obrębie przedsiębiorstwa nastawione na zysk nie chcą marnować swoich środków na podstawowe ludzkie potrzeby, w związku z tym kobiety muszą się mierzyć z dyskryminacją na tle zawodowym. Oczywiście mamy wiele firm, które pragnąc być konkurencyjne wizerunkowo rzeczywiście zaczęły dbać o prawa kobiet w pracy – pamiętajmy jednak, że wciąż nie zadecydowało tutaj nic innego, niż czysty zysk.
W krajach do których z powodu niskich kosztów pracy (czyt. z możliwości legalnego wyzysku) jest przenoszona produkcja produktów, które trafiają na nasze półki sklepowe kobiety nie mogą liczyć na żadne prawa. Przykładowo w Indiach na plantacjach trzciny cukrowej udokumentowano przypadki kobiet usuwających macicę tylko po to, aby móc znieść ciężkie warunki pracy. Jak podaje indyjski portal News18 „Według oficjalnego raportu departamentu zdrowia sporządzonego po rutynowych badaniach migrantów zatrudnionych przy zbiorach trzciny cukrowej, 843 kobiety przeszły operację usunięcia macicy przed wyjazdem do pracy przy zbiorach trzciny cukrowej. Niepokojące jest to, że 477 z tych kobiet było w wieku od 30 do 35 lat.”. Jest to tylko jeden krótki przykład, wierzchołek góry lodowej i mamy wiele znacznie gorszych przypadków na całym świecie
Jeśli mówimy o biologii, możemy też spojrzeć na medycynę, gdzie często kobietom przypisywana jest łatka „histeryczki”, a ich ból nie jest traktowany poważnie przez lekarzy. Ignorancja ta wynika z wcześniej wspomnianych niepożądanych rzekomo żeńskich cech jak słabość czy emocjonalna nadwrażliwość. Temat miesiączkowania i poważnych chorób, które dotykają kobiet jak np. endometrioza jest społecznym tabu. Niesprawny państwowy system ochrony zdrowia oraz drogie ceny prywatnego leczenia nie pozwalają leczyć się kobietom z naprawdę bolesnych chorób. Kobietom odmawia się również im podstawowego prawa do aborcji zmuszając je do podjęcia się ryzykownych dla życia porodów nawet w sytuacjach, gdy pewne jest urodzenie martwego dziecka. Pomijając bariery prawne w polskim społeczeństwie aborcja potrafi wiązać się z ostracyzmem wobec kobiety.
Zahaczając o aborcję możemy poruszyć kwestię decydowania o samostanowieniu o sobie kobiety. W społeczeństwie wciąż oczekuje się od niej spełniania oczekiwań mężczyzny, nakazuje się konketny rodzaj ubioru i wyglądu oraz wierności wobec niego, gdzie jednocześnie bardziej akceptowalnym jest mężczyzna z wieloma kontaktami seksualnymi.
I przypadki przemocy fizycznej, w tym seksualnej – coś o czym nie dało by się nie wspomnieć w tym artykule. Niska pozycja społeczna kobiet oraz fakt, że są drobniejsze niż mężczyźni sprawiają, że te niezwykle często zostają ofiarami tego typu przemocy. Dzisiaj dokonywana raczej po cichu (i to przez osoby najbliższe), gdyż wg aktualnych norm jest nieakceptowalna społecznie, a jednak wciąż znajduje się na nią wśród nas przyzwolenie. Gwałt na kobiecie jest często usprawiedliwiany i możemy usłyszeć głosy mówiące o rzekomej prowokacji ze strony kobiety, coś co powiedzieć może tylko i wyłącznie oprawca. W społeczeństwie często przymyka się oko, gdy mężczyzna podnosi pięść na swoją partnerkę, a w niektórych kręgach w zasadzie jest to norma. Wiele z ofiar w strachu boi się podzielić traumatycznymi wydarzeniami. Służby często nie reagują i ignorują wezwania dotyczące przemocy domowej, gdyż dom, w którym występuje przemoc często sprawia wrażenie dobrego, a mężczyźni będący sprawcami przemocy mają wysoki status społeczny lub zachowują się spokojnie, gdy przyjedie policja.
Wymienione problemy są tylko jednymi z wielu form przemocy wobec kobiet, które, jak wspomnieliśmy wcześniej uderzają w całe społeczeństwo. Istotną kwestią jest potrafić na to zareagować, postawić opór wobec tego typu zachowań. Asertywność nie jest łatwa i nie przychodzi też od razu. Najlepsze co można zrobić to zacząć zmianę od samego siebie poprzez zadanie sobie i innym pytania czy sam/sama/samo nie jestem jej sprawcą i jeśli tak to spróbować dokonać zmiany. Warto zdawać sobie sprawę, że nie tylko mężczyźni, a przede wszystkim nie każdy mężczyzna musi być sprawcą tej przemocy! I niezależnie z jaką płcią się urodziliśmy czy z jaką się utożsamiamy naszym obowiązkiem jest wspierać walkę o równouprawnienie kobiet, inaczej nie doczekamy się zmiany.
Politycy i media w pewien sposób próbują eskalować wojnę płci, tak jakby wolność jednej z nich nie była w interesie drugiej, a mamy do czynienia z kompletną odwrotność. Feminizm jest wspólnym celem.
Mężczyzni FA Wrocław
Źródła dot. sióstr Mirabal:
https://www.crimeandinvestigation.co.uk/articles/mirabal-sisters
https://www.britannica.com/biography/The-Mirabal-Sisters
Dodaj komentarz